Britainia Handiko Vedanta enpresak Indian eraikitako birfindegi eztabaidatsuak milaka indigenen biziraupena eta balio ekologiko handiko zonaren jasangarritasuna jarri ditu kolokan eta arrisku larrian

Bizirauteko borroka, ezbairik gabe, konstante bat da azken urteetan herri indigenentzat. Argi-ilunez betetako borroka. Argiaren eredutzat aipa ditzakegu Brasilen gertatu berria —hor hiru urtez luzatu den gatazkaren ondoren, enpresaburu arrozgile batzuk Roraima eskualdeko Raposa-Serra do Soletik bota zituzten—, edo Perun gertatua —ohianeko baliabide naturalak erabili eta ustiatzea arautzen zuten bi lege indargabetzeko ahalegin eztabaidatsua hutsean gelditu da oraingoz—.
Alabaina, itzalek ere zoritxarrez egin dute lekua arazo liskartsu honetan. Itzalen lekuan jarri behar dugu geroz eta urriagoak eta desagertzeko geroz eta arrisku handiagoan dauden herrialde indigena batzuei gertatu zaiena, batez ere bi arrazoi tarteko. Bata, mendebaldean ohikoenak diren gaitzen kontrako inmunitaterik eza; ondorioz, kanpotarrekin izaten duten harremanetan, erraz hartzen dituzte haien gaixotasunak, eta beren osasun egoera larria izaten da benetan. Eta bestea, bortizkeria. Enpresa jabeek askotan erabiltzen dute biolentzia, herrialde haiek mendez mende okupatzen dituzten lurretan dauden aberastasunak beren probetxurako eskuratzeko.
Survival Internacional GKEk duela gutxi plazaratu duen Aurrerakuntza hilgarria izan daiteke txostenean ematen diren datu egiaztatuek zera adierazten dute: Amerikako indigenen ehuneko 90 europarrekin harremanetan jartzean hil zen, haiek ekarritako gaixotasunen ondorioz. Gainontzekoak erailak izan ziren, suntsituak; batez beste, beren betiko lurretan bizi diren aborigenak 10 urte gehiago bizi ohi dira beste leku batzuetara eraman dituztenak baino. 2002an, beren ohiko lekutik beste leku batera eraman zituzten Ganako boskimano eta gwi-en heriotzen ehuneko 40 HIESaren ondorioz izan zen.
Ikusteko dago dongria kondh indigenek Vedanta Bretainiako meatz konpainiarekin Indian duen gatazkak nola amaituko duen, hau da, komunitate indigenek beren eskubideen alde antzinatik daramaten borrokaren lorpen argia izango den edo porrot egingo duen.
Mehatzeak mehatxu
Vedanta Britaniako enpresa da; birfindegi bat du kondh herri indigenek —hobeto esan, majhi kondh eta dongria kondh bakanduak— okupatzen dituzten lurretan, Orissa-n (India). Industria hori kokatzeko lekua dela eta, ehun bat familia atera zituzten beren betiko lurraldetik —kasu askotan mehatxuen pean— beren etxeak eta laborantza lurrak uztera behartuz, eta ondorioz, birirauteko zeuzkaten baliabideak bertan behera utziz.